دانشگاه اصفهاناقتصاد شهری2588-48679120240822Estimation of Potential and Legal Revenue Capacities of Tehran Municipality Resulting from the Provisions of the VAT Lawبرآورد ظرفیتهای درآمدی بالقوه و قانونی شهرداری تهران حاصل از مفاد قانون مالیات بر ارزش افزوده1182908310.22108/ue.2024.133525.1210FAحجتایزدخواستیاستادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانزریرنگین تاجیاستادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانJournal Article20220507Municipalities are responsible for providing goods and services at the city level and have a special role in increasing the welfare of citizens. To increase the share of sustainable VAT revenues of municipalities, knowledge of the potential and legal capacity of VAT as a sustainable urban revenue for planning and decision-making of municipalities will be of particular importance. The potential capacity of VAT in Tehran is estimated using the Mackenzie method (1991) and the data-output table of Tehran based on consumption and destination. In this method, to calculate the legal basis of VAT, the value of consumer goods exempt from VAT is deducted from the potential tax base, and the value of taxable intermediate goods and services used in the exempt sector is added. The results indicate that the potential value-added tax of Tehran Municipality in the years 2014 to 2018 was equal to 46.02, 54.10, 57.17, and 80.04 thousand billion rials. Also, the legal revenue of VAT of Tehran Municipality in the relevant period was equal to 20.31, 25.42, 24.25, and 38.58 trillion Rials, respectively. Therefore, the gap between the potential and legal revenue of VAT of Tehran Municipality is due to the exemptions applied in implementing of VAT law in the years under review.<br /><strong>JEL Classification:</strong> D57, H29, R11, R15شهرداریها متولی ارائۀ کالاها و خدمات در سطح شهرها هستند و نقشی ویژه در افزایش سطح رفاه شهروندان دارند. در راستای افزایش سهم درآمدهای پایدار مالیات بر ارزش افزوده شهرداریها، شناخت ظرفیت بالقوه و قانونی مالیات بر ارزش افزوده به عنوان یک درآمد پایدار شهری برای برنامهریزی و تصمیمگیری شهرداریها از اهمیتی ویژه برخوردار خواهد بود. برآورد ظرفیت بالقوۀ مالیات بر ارزش افزودۀ شهرستان تهران با استفاده از روش مکنزی (1991) و جدول داده - ستاندۀ شهرستان تهران بر پایۀ مصرف و اصل مقصد انجام میشود. در این روش، برای محاسبۀ پایۀ قانونی مالیات بر ارزش افزوده، ارزش کالاهای مصرفی معاف از مالیات بر ارزش افزوده از پایۀ بالقوۀ مالیاتی کسر میشود و ارزش کالاها و خدمات واسطه-ای مشمول مالیات بهکارگرفتهشده در بخشهای معاف بر پایۀ بالقوۀ مالیاتی اضافه میشود. نتایج حاصلشده بیانگر این است که درآمد بالقوۀ مالیات بر ارزش افزودۀ شهرداری تهران در سالهای 1394 تا 1397 بهترتیب برابر 02/46، 10/54، 17/57 و 04/80 هزار میلیارد ریال محاسبه شده است. همچنین، درآمد قانونی مالیات بر ارزش افزودۀ شهرداری تهران در دورۀ مربوط بهترتیب برابر 31/20، 42/25، 25/24 و 58/38 هزار میلیارد ریال محاسبه شده است. شکاف بین درآمد بالقوه و قانونی مالیات بر ارزش افزودۀ شهرداری تهران به خاطر معافیتهای اعمالشده در اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده در سالهای تحت بررسی است.<br /><strong>طبقه بندی </strong><strong>JEL</strong><strong>: </strong>D57, H29, R11, R15https://ue.ui.ac.ir/article_29083_10c110b3a4c3b73afbe60887fec17f3e.pdfدانشگاه اصفهاناقتصاد شهری2588-48679120240822Discrimination in Access to Job Opportunities for Mothers in the Urban Labor Market of Iranتبعیض در دستیابی به فرصتهای شغلی برای مادران در بازار کار شهری ایران19342919910.22108/ue.2024.143371.1302FAریحانهرئیس الساداتگروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانسید سعیدملک الساداتیاستادیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانمحمودهوشمنداستاد گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانJournal Article20241113According to the data of the International Labor Organization (ILO), in 2022, among people aged 25 to 54, mothers with young children have a lower chance of participating in the labor market than their peers; so the labor participation gap for this group increases from 29.2 percent for women to 42.6 percent for mothers. The part of this gap that cannot be explained by human capital factors is called discrimination. In Iran, there are not many Experimental studies on discrimination in the labor market for mothers. The purpose of the present study is to investigate the existence of discrimination in accessing job opportunities for mothers compared to other women in the urban labor market of Iran using data from the urban household expenditure-income plan and the logit model. The estimation results show that motherhood reduces women's chances of employment by 5 percent. The variable of male activity rate has a greater effect on the dependent variable, i.e. women's employment, than any other dependent variable and motherhood is in second place. Also, it can be said that by controlling for all variables affecting labor supply and demand and culture, motherhood still affects women's employmentبر اساس آمار سازمان بینالمللی کار (ILO)، در سال 2022 در میان افراد 25 تا 54ساله، مادران دارای فرزند خردسال نسبت به همسالان خود شانسی کمتر برای شرکت در بازار کار دارند؛ به طوریکه شکاف مشارکت نیروی کار برای این گروه از 2/29 برای مشارکت زنان به 6/42 درصد برای مادران افزایش مییابد. بخشی از شکاف موجود که به وسیلۀ عوامل مربوط به سرمایۀ انسانی نمیتوان آن را توضیح داد، تبعیض نامیده میشود. در ایران، مطالعات تجربی زیادی در رابطه با موضوع تبعیض در بازار کار مادران انجام نشدهاند. هدف از پژوهش حاضر بررسی وجود تبعیض در دستیابی به فرصتهای شغلی برای مادران نسبت به سایر زنان در بازار کار شهری ایران با استفاده از دادههای طرح هزینه - درآمد خانوارهای شهری و با استفاده از الگوی لاجیت است. نتایج برآورد نشان میدهد مادر بودن شانس اشتغال زنان را 5 درصد کاهش میدهد. متغیر نرخ فعالیت مردان نسبت به سایر متغیرهای توضیحی دیگر، بر روی متغیر وابسته، یعنی شاغل بودن خانمها اثرگذارتر است و پس از آن، متغیر مادر بودن در رتبۀ دوم اثرگذاری قرار میگیرد. همچنین، میتوان گفت با کنترل تمام متغیرهای تأثیرگذار بر عرضه و تقاضای نیروی کار و فرهنگ، باز هم مادر بودن بر اشتغال زنان تأثیرگذار است.https://ue.ui.ac.ir/article_29199_c8e2ffb760337ae15bcbbd4ad3d2d5b3.pdfدانشگاه اصفهاناقتصاد شهری2588-48679120240822Investigating the effect of physical, environmental and economical factors on the price of commercial real estate: a case study of Samen area of Mashhadبررسی تأثیر عوامل فیزیکی، محیطی و اقتصادی بر قیمت املاک تجاری: مطالعۀ موردی منطقۀ ثامن مشهد35542920210.22108/ue.2024.140209.1280FAحمیدرضاصارمیدانشیار دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایرانسعیدخندانکارشناسی ارشد، برنامه ریزی شهری، دانشگاه بین المللی امام رضا، مشهد، ایرانعباسخنداناستادیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانJournal Article20231227The price of commercial properties is significant for their owners, real estate investors, and banks as it can represent the return on their investments. On the other hand, the increase in real estate prices has many welfare, economic, and social effects, and for this reason, it has always been the focus of policymakers and planners. The analysis of the price of commercial properties is a complex issue because they are multifaceted goods and many environmental, physical, and economic variables affect their price. By putting together a hedonic model of influencing environmental and physical variables and a series of financial variables, this paper tries to conduct a comprehensive investigation of the factors that influence the price of commercial properties. For this purpose, the Samen area of Mashhad city was chosen as the case study. This area has a significant price difference from other areas of Mashhad due to its structural, religious, and cultural characteristics, and within this area, there is a large difference in quality and price between commercial properties. In this regard, a random sample of 161 commercial properties in the Samen area of Mashhad was selected and using the ordinary least squares (OLS) regression model, the effect of each of the different environmental, physical and economic factors on the price of these properties was investigated in the year 1402. The obtained results show that the property rent, the type of property deed, the distance to the Holy Shrine, the distance to public parking and the floor of the property in shopping centers are among the most important variables affecting the price of commercial properties.قیمت املاک تجاری برای صاحبان املاک، سرمایهگذاران بخش مسکن و بانکها دارای اهمیت ویژه است و ممکن است بیانگر بازده سرمایهگذاریهای آنها باشد. از طرف دیگر، افزایش قیمت املاک آثار رفاهی، اقتصادی و اجتماعی زیادی نیز به دنبال دارد و از این نظر نیز همواره مورد توجه سیاستگذاران و برنامهریزان بوده است؛ اما بررسی قیمت املاک تجاری موضوعی پیچیده است؛ زیرا املاک کالاهایی چندوجهی هستند و متغیرهای متعدد محیطی، فیزیکی و اقتصادی بر قیمت آنها تأثیر میگذارند. این مقاله با کنار هم قرار دادن یک مدل هدانیک از متغیرهای محیطی و فیزیکی تأثیرگذار و یک سری از متغیرهای اقتصادی، تلاش میکند بررسی جامعی از عوامل تأثیرگذار بر قیمت املاک تجاری انجام دهد. برای این منظور، منطقۀ ثامن شهر مشهد به عنوان مورد مطالعه انتخاب شد که به دلیل ویژگیهای ساختاری، مذهبی و فرهنگی، بعضاً اختلاف قیمتی جالب توجه نسبت به سایر مناطق مشهد دارد و در داخل این منطقه نیز اختلاف کیفی و قیمتی زیادی بین املاک تجاری وجود دارد. در این راستا، یک نمونۀ تصادفی از 161 ملک تجاری در منطقۀ ثامن مشهد انتخاب شدند و با استفاده از مدل رگرسیون حداقل مربعات معمولی (OLS)، تأثیر هر یک از عوامل مختلف محیطی و فیزیکی و اقتصادی بر قیمت این املاک در سال 1402 بررسی شد. نتایج بهدستآمده نشان میدهد میزان اجارۀ ملک، نوع سند، فاصله تا حرم مطهر، فاصله تا پارکینگ عمومی و طبقۀ استقرار ملک در مراکز خرید از مهمترین متغیرهای تأثیرگذار بر قیمت املاک تجاری هستند.https://ue.ui.ac.ir/article_29202_22b4c5d0a4831892c583195c0845a205.pdfدانشگاه اصفهاناقتصاد شهری2588-48679120240822Spatial Measurement of Urban Poverty Areas (Case Study: Varamin City)سنجش مکانی گسترههای فقر شهری (مورد مطالعه: شهر ورامین)55702925010.22108/ue.2025.143722.1305FAحافظمهدنژاددانش آموخته دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0001-7548-9355کرامت الهزیاریاستاد گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایراناحمدپور احمداستاد گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایرانحسینحاتمی نژاداستاد گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20241222Nowadays the cities of developing countries have become concentrated places of poverty and the spatial Focus of this focus is mostly on the periphery of cities. A series of factors including a Severe shortage of urban services and the lack of appropriate access to meet the dependent needs, residents’ economic weakness and inability to respond to other than those of daily living has led to the accumulation of needs, especially the needs of leisure and lack of facilities in the Varamin City. Accordingly, the present study aims to measure the spatial distribution of poverty zones to spatially identify the dimensions of poverty to better manage and organize them. The method of the present research is analytical-quantitative and of applied type. The factor analysis model in the GIS environment has been used for spatial zoning of urban poverty in Varamin. The results of the research indicate that out of a total of 1366 blocks of Varamin city, 46 blocks equivalent to 3.4% are very rich, 264 blocks equivalent to 19.3% are rich, 466 blocks equivalent to 34.1% are average, 394 blocks equivalent to 28.8% are poor and 196 blocks equivalent to 14.3% are very poor. In addition, poverty spatial visualization is consistent with worn-out, disorganized, inefficient, marginal, and informal textures. The highest levels of urban poverty in Varamin City are located in the neighborhood such as Kheirabad, Amroabad, Kohne Gel, Sakina Bano, Kharkaneh Gand, Kashani, Goltapeh Shahrak, Central area or Akhavan Kazmabad including Fakouri Shahid Street, Chamran Shahid Street, Roghankeshi square, Namjoo and silo Street.امروزه شهرهای کشورهای در حال توسعه به شکلی غمانگیز مکان تمرکز فقر شدهاند و کانون فضایی این تمرکز عمدتاً در حاشیۀ شهرها است. کمبود شدید خدمات و فضاهای شهری، نبود دسترسیهای مناسب برای تأمین نیازهای وابسته، ضعف اقتصادی ساکنان و عدم توانایی در پاسخ گفتن به نیازهایی بهغیر از گذران زندگی روزمره، موجب انباشت نیازها به ویژه نیازهای فراغتی و محرومیت از امکانات مربوط به آنها در شهر ورامین شده است. بر همین مبنا، هدف پژوهش حاضر سنجش توزیع مکانی پهنههای فقر به منظور شناخت فضایی ابعاد فقر به منظور مدیریت و ساماندهی بهتر آنها است. روش پژوهش حاضر تحلیلی -کمی و از نوع کاربردی است. از مدل تحلیل عاملی در محیط GIS برای پهنهبندی فضایی فقر شهری در ورامین استفاده شده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که از مجموع 1366 بلوک شهر ورامین، تعداد 46 بلوک معادل 4/3 درصد بسیار ثروتمند، 264 بلوک معادل 3/19 درصد ثروتمند، 466 بلوک معادل1/34 درصد متوسط، 394 بلوک معادل 8/28 درصد فقیر و 196 بلوک معادل 3/14 درصد بسیار فقیر شناخته شدهاند. افزون بر این، تبلور مکانی فقر بر بافتهای فرسوده، نابهسامان، ناکارآمد و بافتهای حاشیهای و غیررسمی منطبق است و بنابراین، بیشترین مراتب فقر شهری در شهر ورامین در محلههایی مانند خیرآباد، عمروآباد، کهنهگل، سکینهبانو، کارخانه قند، کاشانی، شهرک گلتپه، محدودة مرکزی یا کاظمآباد اخوان شامل خیابان شهید فکوری، خیابان شهید چمران، میدان روغنکشی، خیابان نامجو و سیلو هستند.https://ue.ui.ac.ir/article_29250_9e35c1fea8193322c2d4c670a24e993d.pdfدانشگاه اصفهاناقتصاد شهری2588-48679120240822Using FGLS to Evaluate the Factors Influencing the Budget Deficit of Municipalitiesسنجش عوامل مؤثر بر کسری بودجۀ شهرداریها؛ ارائۀ مدلی به روش حداقل مربعات تعمیمیافته (FGLS)71802928410.22108/ue.2024.139949.1277FAحجت اللهمیرزاییاستادیار، گروه توسعۀ اقتصادی و برنامهریزی، دانشکدۀ علوم اقتصادی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانJournal Article20231202The municipal budget deficit leads to the pressure to provide resources from unsustainable methods. Budget settlement reports of municipalities in Iran indicate that their budget deficits are mainly financed by ‘excess building density tolls’, ‘revenues from land use change’, ‘selling properties’, ‘parking removal tolls’, and ‘loans’, which are unsustainable sources in the sense that they destroy the living resources which belong to future generations. The most important factors influencing these sources are: ‘land price’, ‘regional GDP per capita’, ‘the number of issued building permits, and ‘inflation’. In this study, we have used the FGLS method to evaluate the effects of the variables mentioned above on the budget deficits of municipalities in Tehran, Tabriz, Ahwaz, Shiraz, Qom, Mashhad, Karaj, and Rasht during 1390-1397. Our findings in both methods indicate that land price and the number of issued building permits positively affect municipal budget deficits, while regional GDP per capita and inflation negatively affect them. According to this result, the municipal budget deficit is counter-cyclical. Thus, during recessions, policymakers are required to take some measures to prevent municipal budget deficits from growing.کسری بودجه در شهرداریها به فشار برای تأمین منابع از روشهای ناپایدار منجر میشود. مطالعۀ گزارشهای تفریغ بودجۀ شهرداریها حاکی از آن است که عمدۀ منابع شهرداریها برای جبران کسری بودجه از محل ردیفهای «عوارض بر مازاد تراکم»، «درآمد حاصل از تغییر کاربری»، «فروش اموال شهرداری»، «عوارض حذف پارکینگ» و «وامهای دریافتی» تأمین میشود که مصداق از میان بردن منابع زیستی نسلهای آتی هستند و «منابع ناپایدار» محسوب میشوند. مهمترین متغیرهای تأثیرگذار بر ردیفهای بالا عبارتاند از: «قیمت زمین»، «سرانۀ تولید ناخالص داخلی منطقهای»، «تعداد پروانههای صادره» و «تورم». در این مطالعه، با استفاده از روش دادههای تابلویی FGLS برای دورۀ زمانی 97-1390، اثر متغیرهای یادشده بر کسری بودجۀ شهرداری کلانشهرهای تهران، تبریز، اهواز، شیراز، قم، مشهد، کرج و رشت مطالعه شده است. یافتههای این پژوهش در هر دو روش حاکی از اثر مثبت متغیرهای قیمت زمین و تعداد پروانههای ساختمانی صادره بر کسری بودجه و اثر منفی متغیرهای تورم و سرانۀ تولید ناخالص داخلی منطقهای بر کسری بودجۀ شهرداری کلانشهرهای تحت مطالعه است. بر پایۀ این نتایج، کسری بودجه رفتاری خلاف چرخهای دارد؛ بنابراین، لازم است تا در دورۀ رکود، تمهیداتی برای مقابله با رشد کسری بودجه در نظر گرفته شوند، از جمله سقفی برای تأمین کسری از محل ردیفهای ناپایدار.https://ue.ui.ac.ir/article_29284_0fcd7d3a7ec87695a1d327bec61b02a9.pdfدانشگاه اصفهاناقتصاد شهری2588-48679120240822The interactive effect of mobile night market and city space in the development of urban economy (Case study: night retailers in the central urban fabric of Zanjan)اثر تعاملی بازار سیار شبانه در توسعۀ اقتصاد شهری (مطالعۀ موردی: خردهفروشان شبانۀ بافت مرکزی شهری زنجان)81962912010.22108/ue.2024.143050.1299FAعلیرضادویراناستادیار گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایرانJournal Article20241014The urban night mobile market is a market based on the structure of the informal economy, which is formed by vendors in busy spaces and develops in interaction with the space. The nature of this market is based on the retail economy, which is important and necessary to investigate its effects on the development of the urban economy. This research examines the interactive effect between the economy based on retail sales and the quality of urban space in the central fabric of Zanjan city. The qualitative research method is based on grounded theory, which is explained using the inductive-interpretive method according to the phenomenological basis. The research community consists of the economic activists of night retailers located in the central urban fabric of Zanjan (Pedestrian Street of Imam Street and Elkhebal Square). The data collection method is semi-structured observation and interview and the sample size includes 21 economic operators through data saturation. Data analysis was conducted using a contextual model in open coding, axial coding, and selective coding. Constructing concepts and categories, causal, contextual, mediating, and strategic factors were extracted and consequential conditions were explained. Finally, the final results of the analyses were drawn in a paradigmatic model. The findings show that the interaction between the quality of the city space, the presence of citizens, and the night economy is multi-faceted. Passive consequential conditions such as the city administration's violent confrontation with activists, weak planning and organization, gradual expansion, lack of controllability, and abandonment, gradually degrade the environmental quality and social life of the nightlife space. On the other hand, the coexistence of economic activists, the presence of families and groups of citizens, the quality of the environmental environment, the sense of belonging to the place and space, the dynamism of the city's night space, the eclecticism of work and activity with nightlife and entertainment leads to the interaction and dependence of the city space with the night market. Thus, along with social development, it causes the development of the urban economy.بازار سیار شبانۀ شهری بازاری است مبتنی بر ساختار اقتصاد غیررسمی که توسط دستفروشان در فضاهای پرتحرک شکلگرفته است و در تعامل با فضا خود را توسعه میدهد. ماهیت این بازار مبتنی بر اقتصاد خردهفروشی است و بررسی اثرات آن در توسعۀ اقتصاد شهری اهمیت و ضرورت دارد. این پژوهش با هدف بررسی اثر تعاملی بین اقتصاد مبتنی بر خردهفروشی و کیفیت فضای شهری بافت مرکزی شهر زنجان تدوین یافته است. روش پژوهش از نوع کیفی مبتنی بر نظریۀ دادهبنیاد است که با استفاده از روش استقرایی - تفسیری منطبق بر بنیان پدیدارشناسی تبیین شده است. جامعۀ آماری پژوهش فعالان اقتصادی (خردهفروشان) شبانۀ مستقر در بافت مرکزی شهری زنجان (پیادهراه خیابان امام و میدان انقلاب) هستند. روش گردآوری دادهها مشاهده و مصاحبۀ نیمهساختاریافته است و حجم نمونه به شیوۀ اشباع دادهای 21 فعال اقتصادی را شامل میشود. تجزیهوتحلیل دادهها با مدل زمینهگرا در قالب کدگذاری باز، کدگذاری محوری و انتخابی است؛ به طوری که با ساخت مفاهیم و مقولهها، عوامل علّی، زمینهای، میانجی و راهبردی استخراج و شرایط پیامدی تبیین شدند. در نهایت، نتایج نهایی تحلیلها در مدل پارادایمی ترسیم شد. یافتهها نشان میدهد تعامل بین کیفیت فضای شهر، حضور شهروندان و اقتصاد شبانه تعاملی چندسویه و اثرگذار بر یکدیگر است. شرایط پیامدی غیرفعال مانند رفتار قهرآمیز مدیریت شهری با فعالان، ضعف برنامهریزی و ساماندهی، گسترش تدریجی، ظرفیت کنترلپذیری و رهاشدگی، کیفیت محیطی و حیات اجتماعی فضای شبانه را بهتدریج دچار افت میکند. از سوی دیگر، همزیستی فعالان اقتصادی، حضور خانوادگی و گروهی شهروندان، کیفیتبخشی فضای محیطی بافت، حس تعلق مکان و فضا، پویا شدن فضای شبانۀ شهر، التقاط کار و فعالیت با گردش و تفریح شبانه به تعامل و وابستگی فضای شهر با بازار شبانه منجر شده است و ضمن توسعۀ اجتماعی، توسعۀ اقتصاد شهری را سببساز میشود.https://ue.ui.ac.ir/article_29120_42db96e6a4d81f93bd5368c1b3b88894.pdf