دانشگاه اصفهان اقتصاد شهری 2588-4867 10 2 2025 09 23 Estimating the economic value of waste source separation and its role in household microeconomics (Case study: Talesh city) برآورد ارزش اقتصادی تفکیک از مبدأ زباله و نقش آن در اقتصاد خرد خانوار (مطالعۀ موردی شهر تالش) 19 34 29634 10.22108/ue.2025.144886.1313 FA شمایل تقی زاده گروه علوم و مهندسی محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، ایران بابک توکلی گروه علوم و مهندسی محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، ایران جواد ترکمن گروه مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، ایران مهدی عالی پور گروه علوم و مهندسی محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران Journal Article 2025 04 10 Population growth and urbanization, and consequently the increase in solid waste production and its release into the environment, are one of the most important challenges facing human society. Management and planning of urban solid waste will not be possible without sufficient and reliable information about the waste generation rate and its physical components. The reuse and recycling of solid waste are among the most pressing environmental issues due to the high costs associated with collecting and disposing of urban waste in landfills. Source separation can significantly reduce disposal costs and increase household income. The present study was conducted to investigate the quantity of generated waste in Talesh City and estimate the economic value of source separation in 2022-2023, which was undertaken randomly in 30 households. The Shapiro-Wilk test was used to assess the normality of the data. ANOVA test was used to compare groups. The results showed that the percentage of household waste components is as follows: plastic 42%, paper and cardboard 33%, metals 10%, and glass 15%. The annual per capita waste was 6.796 kg in Talesh City. The income from the sale of waste showed that there was no significant difference between the per capita production of waste and the income from the sale in different seasons (p>0.05). The findings of this study show that 575.781 kg of waste was collected from 30 households in a source separation plan during one year, and the income from the sale of this amount of waste was 5,858,780 Tomans. In addition, based on this study, it was determined that the source separation and recycling policy is the most appropriate economic solution for managing the significant volume of recyclable production materials in this city and can create job opportunities. This study emphasizes that, given the importance of waste separation in preserving natural resources and reducing financial pressure on municipalities, it is essential to pay attention to this process as an effective strategy for waste management in Iranian cities. رشد جمعیت و توسعۀ شهرنشینی و به ‌تبع آن افزایش تولید مواد زائد جامد و انتشار آن در محیط‌زیست یکی از مهم‌ترین چالش‌های جامعۀ بشری است. مدیریت و برنامه‌ریزی مواد زائد جامد شهری بدون داشتن اطلاعات کافی و قابل ‌اطمینان دربارۀ نرخ پسماند تولیدی و اجزای فیزیکی آن امکان‌پذیر نخواهد بود. استفادۀ مجدد و بازیافت مواد زائد جامد شهری به علت هزینه‌های جمع‌آوری و دفن زبالۀ شهری یکی از مهم‌ترین مسائل زیست‌محیطی محسوب می‌شود. تفکیک از مبدأ می‌تواند هزینه‌های دفع را به مقداری جالب توجه کاهش دهد و درآمد خانوار را افزایش دهد. پژوهش حاضر به منظور بررسی کمیت و کیفیت پسماندهای تولیدی شهر تالش و برآورد ارزش اقتصادی تفکیک از مبدأ در سال 1401- 1402 به ‌طور تصادفی در 30 خانوار انجام شد. برای سنجش نرمال‌بودن داده‌ها از آزمون شاپیرو-ویلک استفاده شد. برای مقایسۀ گروه های مختلف از روش آنووا استفاده شد. نتایج نشان داد درصد اجزای پسماند خشک خانوار به‌ترتیب شامل پلاستیک 42 درصد، کاغذ و مقوا 33 درصد، فلزات 10 درصد، شیشه 15درصد است. سرانۀ تولید سالانۀ پسماند خشک 796/6 کیلوگرم در شهر تالش به دست آمد. درآمد حاصل از فروش پسماند نشان داد سرانۀ تولید پسماند خشک در فصول مختلف و درآمد حاصل از فروش پسماند خشک در فصول مختلف دارای اختلاف معنا‌دار نیست (05/0p>). یافته‌های حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد در طی یک سال 575/781 کیلوگرم پسماند خشک در طرح تفکیک از مبدأ از 30 خانوار جمع‌آوری شد که درآمد ناشی از فروش این مقدار پسماند خشک 780,5,858 تومان بوده است. در ضمن، بر اساس این مطالعه مشخص شد سیاست تفکیک از مبدأ و بازیافت مناسب‌ترین راهکار اقتصادی برای مدیریت حجم جالب ‌توجه مواد تولیدی قابل بازیافت در این شهر است و می‌تواند فرصت‌های شغلی ایجاد کند. این مطالعه تأکید دارد که با توجه به اهمیت تفکیک پسماند در حفظ منابع طبیعی و کاهش فشار مالی بر شهرداری‌ها، توجه به این فرایند به‌ عنوان یک راهبرد مؤثر در مدیریت پسماندها در شهرهای ایران ضروری است. https://ue.ui.ac.ir/article_29634_6f45317f5801fbdd7acc0665213b32ba.pdf